ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ: ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ। 20 ਜੁਲਾਈ 2026 ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 48.18 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਸੀ, ਜੋ 20 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ 55.70 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੋ ਗਈ।
ਕੀ ਐਥੇਨੌਲ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਈ ਚੀਨੀ?
ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਐਥੇਨੌਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਚੀਨੀ ਦੇ ਡਾਇਵਰਜ਼ਨ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੀਆ ਕੀਮਤ ਵਾਧੇ ਲਈ ਐਥੇਨੌਲ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਐਥੇਨੌਲ ਲਈ ਡਾਇਵਰਟ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਚੀਨੀ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 2022-23 ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 12 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ 2025-26 ਵਿੱਚ ਘਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਐਥੇਨੌਲ ਦਾ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਹਿੱਸਾ ਹੁਣ ਅਨਾਜ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਘੱਟ
ਸਰਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਚੀਨੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਰਹਿਣਾ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗ ਵਧਣਾ, ਮੌਸਮ ਦਾ ਫ਼ਸਲ ’ਤੇ ਅਸਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ ਅਤੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।
ਚੀਨੀ ਉਤਪਾਦਨ ’ਚ ਆਈ ਕਮੀ
ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 306 ਲੱਖ ਟਨ ਚੀਨੀ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਮਾਨ ਕਰੀਬ 343 ਲੱਖ ਟਨ ਦਾ ਸੀ। ਗੰਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ’ਤੇ ਰੈੱਡ ਰੌਟ ਅਤੇ ਟੌਪ ਬੋਰਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਪਿੜਾਈ ਸੀਜ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੱਕ ਘਰੇਲੂ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਚੀਨੀ ਸਟਾਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ
ਚੀਨੀ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। 2026-27 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਚੀਨੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 33 ਲੱਖ ਟਨ ਦੀ ਕਮੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੀਨੀ ਦੀ ਕੀਮਤ 30 ਜੂਨ ਨੂੰ 474 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 20 ਅਗਸਤ ਨੂੰ 552 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਹੋ ਗਈ।
ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 1 ਅਗਸਤ ਤੋਂ 30 ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਚੀਨੀ ਡੀਲਰਾਂ ਲਈ 400 ਟਨ ਦੀ ਸਟਾਕ ਲਿਮਿਟ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 1 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ ਬਲਕ ਖਪਤਕਾਰ ਆਪਣੀ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੀਨੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਣਗੇ।
