ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਦਾ ਬਜਟ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 1 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਔਸਤ ਖੁਦਰਾ ਭਾਅ 29.50 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਸੀ, ਜੋ 17 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ 53.78 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੀਬ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 82.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਥੋਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਚ ਵੀ ਕਰੀਬ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋਏ ਭਾਅ
ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਥੋਕ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਅ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧੇ ਹਨ। 1 ਜੂਨ ਨੂੰ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਔਸਤ ਥੋਕ ਭਾਅ 22.60 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਸੀ। ਇਹ 10 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਵਧ ਕੇ 46.20 ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ 17 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਇਹ 45.68 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੂਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਥੋਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਭਾਅ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਘਟੀ
ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਪਿੱਛੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਖਰਾਬ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਆਮਦ ਘਟਣਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਵੀ ਸਪਲਾਈ ਘੱਟ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਖਰੀਫ਼ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਆਮਦ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ’ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਆਮਦ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਬਫ਼ਰ ਸਟਾਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਸਸਤੇ ਭਾਅ ’ਤੇ ਖਰੀਦਿਆ ਪਿਆਜ਼ ਸਟੋਰ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ 35 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਵਰਗੀ ਦਰ ’ਤੇ ਵੀ ਪਿਆਜ਼ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰਯਾਤ ’ਤੇ ਵੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਰੋਕ
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਸਬੰਧੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰਯਾਤ ’ਤੇ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣਾ ਜਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਖੁਦਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਰਾਹਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਪਾਉਂਦੀ।
ਅਗਸਤ-ਸਤੰਬਰ ’ਚ ਕਿਉਂ ਵਧਦੇ ਹਨ ਪਿਆਜ਼ ਦੇ ਭਾਅ?
ਹਰ ਸਾਲ ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿਆਜ਼ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਤਿਉਹਾਰੀ ਸੀਜ਼ਨ ਕਾਰਨ ਖਪਤ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੱਖੜੀ, ਗਣੇਸ਼ ਉਤਸਵ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਕਰਕੇ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਡੀਆਂ ਤੱਕ ਪਿਆਜ਼ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਪੁਰਾਣੀ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਸਟਾਕ ਘਟਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਖਰੀਫ਼ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਆਮਦ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
