ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ: ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਿਹਤ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਖਤਰੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੰਬੰਧ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੁਝ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਸਬੰਧ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ, ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਤਰੇ ਨਾਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ PM2.5, PM10 ਅਤੇ ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ (NO2) ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
29 ਰਿਸਰਚਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਇਹ ਅਧਿਐਨ ‘ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਐਪੀਡੇਮਿਓਲੋਜੀ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ’ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਕਵੀਨਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੈਲਫਾਸਟ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕੁੱਲ 29 ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ।
ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ।
ਰਿਸਰਚਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, PM2.5 ਅਤੇ PM10 ਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ PM2.5 ਤੇ NO2 ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਾਰਨ ਮੌਤ, ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਮਿਲਿਆ।
ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਰੋਕਥਾਮ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਗੱਲ
ਰਿਸਰਚਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ, ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਕਾਰਕ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੱਧਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ’ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਅਧਿਐਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਕਾਰਕਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਲੇ ਵੀ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਹੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ
ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਸਲਫਰ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਓਜ਼ੋਨ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ੋਰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਖਤਰੇ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਰਿਸਰਚਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਨਰਵਸ ਸਿਸਟਮ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੋਜ ਅਤੇ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਮੂਡ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸ਼ੋਰ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ ਜਾਂ ਬਾਡੀ ਕਲਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਕੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰ ਨੇ ਰਿਸਰਚ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਸੀਮਾਵਾਂ ਵੀ ਦੱਸੀਆਂ
ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੀ ਕਰਟਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਾਪੁਲੇਸ਼ਨ ਹੈਲਥ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਬੇਨ ਮੁਲਿੰਸ, ਜੋ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਬੰਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਟਾ-ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਈ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਧਾਤਾਂ, ਡਿਪ੍ਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਂਗਜ਼ਾਇਟੀ ਸਮੇਤ ਕਈ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੁਲਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਛੋਟਾ ਸੀ।
ਮੁਲਿੰਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਤਿ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਵੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਬੰਧ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹਾਲਾਤ ਕਈ ਵਾਰ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
