ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 250 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਲੇ ਪਲਾਟਾਂ ’ਤੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਨਕਸ਼ਾ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਿਲਡਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਘਰ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਾਲਕਨੀ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ’ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੁਤਾਬਕ 250 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੇਤਰ ਵਾਲੇ ਪਲਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਕਨੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵੱਲ ਕਿੰਨਾ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ 2.450 ਮੀਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੱਦ ਨਾਲ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਲਾਟ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੈਟਬੈਕ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸੈਟਬੈਕ ਦੀ ਅੱਧੀ ਡੂੰਘਾਈ ਹੋਵੇਗੀ ਅਹਿਮ
ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਲਕਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੈਟਬੈਕ ਦੀ ਅੱਧੀ ਡੂੰਘਾਈ ਜਾਂ 2.450 ਮੀਟਰ, ਜੋ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 2.45 ਮੀਟਰ ਹਰ ਵੱਡੇ ਪਲਾਟ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਪਲਬਧ ਬਾਲਕਨੀ ਸਪੇਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਪਲਾਟ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੈਟਬੈਕ ਦੀ ਅੱਧੀ ਡੂੰਘਾਈ 2.45 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਣਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਲਕਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਵੀ ਉਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹੇਗੀ।
ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਲਾਟ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੇ ਸੈਟਬੈਕ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ 4 ਮੀਟਰ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅੱਧੀ ਡੂੰਘਾਈ 2 ਮੀਟਰ ਬਣੇਗੀ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਆਮ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੱਦ 2.45 ਮੀਟਰ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਲਕਨੀ ਨੂੰ 2 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇ ਸੈਟਬੈਕ ਦੀ ਅੱਧੀ ਡੂੰਘਾਈ 2.45 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ ਤਾਂ ਵੀ ਬਾਲਕਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ 2.45 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਾਲਕਨੀ ਹੋਈ ਤਾਂ FAR ’ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਦੀ ਬਾਲਕਨੀ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਬਿਲਡਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਬਾਲਕਨੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵਾਧੂ ਖੇਤਰ ਨੂੰ FAR ਦੀ ਗਣਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਲਕਨੀ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਕੁੱਲ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਖੇਤਰ ’ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੈਟਬੈਕ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪਲਾਟ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਪਲਾਟ ਦੀ ਹੱਦ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਖਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ। ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਜਾਂ ਸਬੰਧਤ ਸਥਾਨਕ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਘਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਪਿੱਛੇ ਜਾਂ ਪਲਾਟ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਜਗ੍ਹਾ ਖਾਲੀ ਛੱਡਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸੜਕ ਜਾਂ ਗਲੀ ਵੱਲ ਛੱਡੀ ਗਈ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਫਰੰਟ ਸੈਟਬੈਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਘਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰੀਅਰ ਸੈਟਬੈਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਸੈਟਬੈਕ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਪਲਾਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਕਨੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰੋਜੈਕਸ਼ਨ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗੀ।
