ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ: ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਬਦਖ਼ਸ਼ਾਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਾਖਾਨ ਕੋਰੀਡੋਰ ਰਾਹੀਂ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਤੱਕ 121 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸੜਕ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਕਰੀਬ 55 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣੀ ਇਸ ਸੜਕ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਧਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰਸਤਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਖਾਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧੀ
ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵਾਖਾਨ ਕੋਰੀਡੋਰ ਰਾਹੀਂ ਬਣਿਆ ਇਹ ਰਸਤਾ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਐੱਸ. ਜੈਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅਮੀਰ ਖ਼ਾਨ ਮੁਤੱਕੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਾਖਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਚੀਨ ਲਈ ਵੀ ਵਾਖਾਨ ਕੋਰੀਡੋਰ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਿਨਜਿਆਂਗ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸੇ ਸਾਲ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੋਰੀਡੋਰ ਵੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਚੀਨ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਣਿਜ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਆਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੀਨ ਲਈ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਰਣਨੀਤਕ ਚਿੰਤਾ
ਵਾਖਾਨ ਕੋਰੀਡੋਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਵਾਲੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਵੀ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉੱਤਰੀ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਐੱਨ.ਸੀ. ਬਿਪਿੰਦਰਾ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਖਾਨ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਹਿੱਤ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਕਾਰਨ ਵਾਖਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਵਧੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
