ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ: ਜ਼ਿੰਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ 5086 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 3 ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪਰਜੀਵੀ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ ਹੈ।
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪਰਜੀਵੀ
ਇਸ ਪਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਸਕ੍ਰੂਵਰਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੂ ਵਾਂਗ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੂ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸਕ੍ਰੂ ਕੀੜਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੂ ਕੀੜੇ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਜੀਵੀ ਹੁਣ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਪਸ਼ੂ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਲਹਿਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਰਜੀਵੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 5086 ਮਾਮਲੇ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 41 ਮਾਮਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਕੀ ਮਾਮਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ, ਕੁੱਤੇ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਯੂਐਸ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ (ਸੀਡੀਸੀ) ਨੇ ਮੈਰੀਲੈਂਡ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਹੈਲਥ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ 4 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕੇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਸਕ੍ਰੂ ਕੀੜਾ ਇੱਕ ਮਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਐਲ ਸੈਲਵਾਡੋਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵਾਪਿਸ ਆਇਆ ਸੀ।
NWS ਕੀ ਹੈ?
ਨਿਊ ਵਰਲਡ ਸਕ੍ਰੂਵਰਮ (NWS) ਦੀ ਲਾਗ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਚਲੀਓਮੀਆ ਹੋਮਿਨੀਵੋਰੈਕਸ ਨਾਮਕ ਮੱਖੀ ਦੇ ਲਾਰਵੇ (ਮੈਗੋਟਸ) ਗਰਮ ਖੂਨ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਜਾਂ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੱਖੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੱਖੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ‘ਤੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਬਾਹਰ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੱਛਣ ਜਾਣੋ
NWS ਦੀ ਲਾਗ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਮੈਗੋਟਸ (ਲਾਰਵੇ/ਮੈਗੋਟਸ) ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਨੱਕ, ਅੱਖਾਂ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਜਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ।
ਜ਼ਖ਼ਮ ਜਾਂ ਫੋੜੇ ਜੋ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੱਖੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਸ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਸੌਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਲਾਗ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਲਾਗ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ?
ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਲਾਗ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਮਾਦਾ ਸਕਰੂਵਰਮ ਮੱਖੀ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ‘ਤੇ ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੱਖੀਆਂ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਦਬੂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਵਜੰਮੇ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਨੱਕ, ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਨਾਭੀ। ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕੀੜੇ ਦੇ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵੀ ਅੰਡੇ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਮਾਦਾ ਮੱਖੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ 300 ਅੰਡੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ 10 ਤੋਂ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ 3,000 ਅੰਡੇ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੇ ਹਨ।
ਰੋਕਥਾਮ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
NWS ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਗਰਮ ਖੰਡੀ (ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੇ) ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹੋ।
ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ।