ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ, ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਚੰਗੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕਮੀ ‘ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਕਮੀ 2 ਅਗਸਤ ਨੂੰ 12 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ, ਜੋ 9 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਘਟ ਕੇ 11 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ।
ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਮੇਤ ਕਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲੇ ਵੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬਾਰਿਸ਼
ਤਾਜ਼ਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਿਆ, ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਬਿਜਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 88 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਖਰੀਫ਼ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਬਿਜਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਕਮੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫ਼ੀਸਦੀ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਖਰੀਫ਼ ਫ਼ਸਲ ਝੋਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਰਕਬਾ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਹਾਲੇ 4 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਹੈ।
ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਲਈ ਮੀਂਹ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ
ਅਗਸਤ ਦੌਰਾਨ ਹੋ ਰਹੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜਲਾਸ਼ਯਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਪਣਬਿਜਲੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਬਿਜਾਈ ਸੀਜ਼ਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੈਕਅੱਪ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
12 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ 20% ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਾਟ
ਐਤਵਾਰ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੇ 12 ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੀਂਹ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਾਨਸੂਨੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀਆਂ ਸੀਮਤ ਸਹੂਲਤਾਂ ਕਾਰਨ ਖੇਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਮਾਨਸੂਨੀ ਬਾਰਿਸ਼ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
13 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ 13 ਅਗਸਤ ਤੋਂ ਬੰਗਾਲ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਝਾਰਖੰਡ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ-ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਤੱਟੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੇੜੇ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਬਣਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਝਾਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨੂੰ ਕੁਝ ਰਫ਼ਤਾਰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰਬੀ-ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਖੇਤਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮੱਧ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਕੁੱਲ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਾਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 17 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 11 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
