ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ: ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਥਕਾਵਟ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਲੱਛਣ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਾਈਗਰੇਨ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ (ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ) ਜਾਂ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮਾਈਗਰੇਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਸਿਰ ਦਰਦ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ, ਜੀਅ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ, ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਵੈਸਟੀਬਿਊਲਰ ਮਾਈਗਰੇਨ’ (vestibular migraine) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਚੱਕਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ (ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ) ਕਾਰਨ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੋਜਨ ਨਾ ਲੈਣਾ ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕਰ (ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ) ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਕਮੀ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਨੀਮੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਸੁੰਨ ਹੋਣਾ, ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਜਾਂ ਤੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ। ਇਹ ਸਟ੍ਰੋਕ (ਦਿਮਾਗੀ ਦੌਰਾ) ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਨਿਯਮਤ ਭੋਜਨ ਲਓ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲਓ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੇ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧੇਰੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਸਲਾਹ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ, ਡਾਕਟਰ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ, ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ, ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਦੇ ਸਹੀ ਕਾਰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਇਲਾਜ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
