ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ: ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦਰਮਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਬਾਲਣ (ATF) ਦੇ ਬਰਾਮਦ (ਬਰਾਮਦ) ’ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ‘ਵਿੰਡਫਾਲ ਗੇਨਜ਼ ਟੈਕਸ’ (Windfall Gains Tax) ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ’ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਅੱਧਾ ਯਾਨੀ 1.5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ’ਤੇ ਲੇਵੀ ਘਟਾ ਕੇ 13.5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਬਾਲਣ (ਏਟੀਐੱਫ) ’ਤੇ 9.5 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਦਰਾਂ 1 ਜੂਨ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਸਰਕਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਹਰ ਪੰਦਰਵਾੜੇ (15 ਦਿਨਾਂ) ਟੈਕਸ ਦਰਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ 16 ਮਈ, 2026 ਨੂੰ ਸੋਧਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਾਜ਼ਾ ਸਮੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ, 1 ਜੂਨ ਤੋਂ, ਪੈਟਰੋਲ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਸਿਰਫ ₹1.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਧੂ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ (SAED) ਲਗਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਡੀਜ਼ਲ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾ ਕੇ ₹13.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਬਾਲਣ (ATF) ਲਈ, ਇਹ ਡਿਊਟੀ ਹੁਣ ₹9.5 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੜਕ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸੈੱਸ (RIC) ਜ਼ੀਰੋ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਸਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। 25 ਮਈ ਨੂੰ, ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਚੌਥਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ₹100 ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਤਾਜ਼ਾ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ₹2.61 ਮਹਿੰਗਾ ਹੋ ਕੇ ₹102.12 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਡੀਜ਼ਲ ₹2.71 ਵੱਧ ਕੇ ₹95.20 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਮਹਾਂਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ, ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹113.51 ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ₹99.82 ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ, ਖਪਤਕਾਰ ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਪੈਟਰੋਲ ਲਈ ₹111.21 ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਲਈ ₹97.83 ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਪੈਟਰੋਲ ₹107.77 ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ₹99.55 ‘ਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
