ਨਿਊਜ਼ ਡੈਸਕ: ਇਸ ਸਾਲ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਿਹਾ। ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 25% ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, 1 ਜੂਨ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 322.5 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਬਾਰਿਸ਼ 430.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਜੀਂਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 57% ਘੱਟ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ।
ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਪਲਵਲ ਰਾਜ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ‘ਅਲ ਨੀਨੋ’ (El Niño) ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਦੇ 22 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਲਵਲ ਵਿੱਚ 479.2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 20 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੀਂਦ ਵਿੱਚ 394.4 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਆਮ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ਼ 169.3 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਸਿਰਸਾ ਵਿੱਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 55%, ਰੋਹਤਕ ਵਿੱਚ 46%, ਅੰਬਾਲਾ ਵਿੱਚ 48% ਅਤੇ ਕੈਥਲ ਵਿੱਚ 44% ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਯਮੁਨਾਨਗਰ ਵਿੱਚ 727.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਅਤੇ ਪੰਚਕੂਲਾ ਵਿੱਚ 695.2 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਔਸਤ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 19% ਦੀ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਇਸ ਕਮੀ ਦਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਅਲ ਨੀਨੋ’ (El Niño) ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਵਰਤਾਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤਾਰੇ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮੌਸਮ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ 1 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ 9 ਜੁਲਾਈ ਤੱਕ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੂਰੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਮੁਕਾਬਲਤਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹੀ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 30.5 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਮੀਂਹ ਪਿਆ—ਜੋ ਕਿ ਆਮ 55.3 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 45 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਸੀ।
ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ, 150.5 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਆਮ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 109.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ 27 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ; ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ 147.7 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਦੀ ਆਮ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 138.8 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਾਟ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਫੀਸਦੀ ਰਹੀ। ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੀ ਸਰਗਰਮੀ ਫਿਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 44 ਫੀਸਦੀ ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
