Home / ਧਰਮ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ

ਧਰਮ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ

Shabad Vichaar 36-”ਜਾਗ ਲੇਹੁ ਰੇ ਮਨਾ ਜਾਗ ਲੇਹੁ ਕਹਾ ਗਾਫਲ ਸੋਇਆ ॥’’

ਨੌਵੇਂ ਮਹਲੇ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 36ਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰ – Shabad Vichaar -36 ਜਾਗ ਲੇਹੁ ਰੇ ਮਨਾ ਜਾਗ ਲੇਹੁ ਕਹਾ ਗਾਫਲ ਸੋਇਆ ॥  ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ* ਜਗਤ ਸੁਪਨੇ ਦੀ ਨਿਆਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨਾ, ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਜਗਤ ਅਸਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਇਹ …

Read More »

Shabad Vichaar 35-”ਚੇਤਨਾ ਹੈ ਤਉ ਚੇਤ ਲੈ ਨਿਸਿ ਦਿਨਿ ਮੈ ਪ੍ਰਾਨੀ ॥’’

ਨੌਵੇਂ ਮਹਲੇ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 35ਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰ – Shabad Vichaar -35 ਚੇਤਨਾ ਹੈ ਤਉ ਚੇਤ ਲੈ ਨਿਸਿ ਦਿਨਿ ਮੈ ਪ੍ਰਾਨੀ ॥  ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ* ਦਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਉਮਰ ਬੀਤਦੀ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਤੋਂ ਬੁਢਾਪਾ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ …

Read More »

Shabad Vichaar 34-”ਮਨ ਰੇ ਸਾਚਾ ਗਹੋ ਬਿਚਾਰਾ ॥’’

ਨੌਵੇਂ ਮਹਲੇ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 34ਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰ – Shabad Vichaar -34 ਕਹਉ ਕਹਾ ਅਪਨੀ ਅਧਮਾਈ ॥  ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ* ਐਨੀ ਕੁ ਨੀਚਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ …

Read More »

Shabad Vichaar 33-”ਮਨ ਰੇ ਸਾਚਾ ਗਹੋ ਬਿਚਾਰਾ ॥’’

ਨੌਵੇਂ ਮਹਲੇ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 33ਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰ – Shabad Vichaar -33 ਮਨ ਰੇ ਸਾਚਾ ਗਹੋ ਬਿਚਾਰਾ ॥ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ* ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖ ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਖੋਜਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਵਿਦਵਤਾ …

Read More »

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਰਾਗ ‘ਬਿਹਾਗੜਾ’ – ਡਾ. ਗੁਰਨਾ.....

ਰਾਗ ਬਿਹਾਗੜਾ ਨੂੰ ਦੇਸੀ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਰਾਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਹਾਗ ਅਤੇ ਖਮਾਜ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਵਲੀਆਂ ਦੇ ਸੁਰਾਤਮਕ ਸੰਯੋਜਨ ਤੋਂ ਸਰੂਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਗ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਵਲੀਆਂ ਉਤਰੀ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। …

Read More »

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਸਾਹਿਬ, ਚੂਹੜਕਾਣਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ – ਡਾ. ਗੁਰਦੇ.....

ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦਾ ਲੜੀਵਾਰ ਪਾਵਨ ਇਤਿਹਾਸ -6 ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਸਾਹਿਬ, ਚੂਹੜਕਾਣਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ*   ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੁਣ ਤਕ ਪੰਜ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਾਲ ਜੀ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਨਨਕਾਣਾ …

Read More »

Shabad Vichaar 32-”ਹਰਿ ਜੂ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਪਤਿ ਮੇਰੀ॥’’

ਨੌਵੇਂ ਮਹਲੇ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 32ਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰ – Shabad Vichaar -32 ਹਰਿ ਜੂ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਪਤਿ ਮੇਰੀ ॥ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ*   ਮਰਣਾ ਸੱਚ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮਰਣ ਤੋਂ ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਭੱਜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। …

Read More »

Shabad Vichaar 31-”ਭੂਲਿਓ ਮਨੁ ਮਾਇਆ ਉਰਝਾਇਓ ॥’’

ਨੌਵੇਂ ਮਹਲੇ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 31ਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰ – Shabad Vichaar -31 ਭੂਲਿਓ ਮਨੁ ਮਾਇਆ ਉਰਝਾਇਓ ॥ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ* ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਵਸ ਹੋ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਕਾਰਜ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ …

Read More »

Shabad Vichaar 30-”ਅਬ ਮੈ ਕਉਨੁ ਉਪਾਉ ਕਰਉ॥’’

ਨੌਵੇਂ ਮਹਲੇ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 30ਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰ – Shabad Vichaar -30 ਅਬ ਮੈ ਕਉਨੁ ਉਪਾਉ ਕਰਉ॥ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ* ਵੱਡਮੁਲੇ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਜਾਈਂ ਹੀ ਗਵਾਈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮੌੜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਾਂ ਉਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਦੋਂ …

Read More »

Shabad Vichaar 29-”ਤਿਹ ਜੋਗੀ ਕਉ ਜੁਗਤਿ ਨ ਜਾਨਉ॥’’

ਨੌਵੇਂ ਮਹਲੇ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਦੇ 29ਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਚਾਰ – Shabad Vichaar -29 ਤਿਹ ਜੋਗੀ ਕਉ ਜੁਗਤਿ ਨ ਜਾਨਉ॥ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰ ਡਾ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ* ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋਗ ਮਤ ਦਾ ਇੱਕ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਅਪਣੀ ਇੱਕ ਮਰਯਾਦਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਜੀਵਨ ਤੇ ਖਾਸ ਕਿਸਮ …

Read More »